Απηχήσεις της αρχαιότητας στο έργο του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου

Απηχήσεις της αρχαιότητας στο έργο του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου

Ηράκλειο, Βασιλική του Αγίου Μάρκου
Έκθεση

6ptyxo 80x54cm-afisa-for web


Τετρακόσια και πλέον χρόνια μετά το θάνατο του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου, το ενδιαφέρον των φιλότεχνων ανά τον κόσμο και ιδιαίτερα των Κρητών για τον μεγάλο συμπατριώτη τους παραμένει αμείωτο. Ο Δομήνικος, ο οποίος υπέγραφε στα Ελληνικά τα έργα του ενώ ζούσε στην Ιταλία και την Ισπανία και έγινε γνωστός ως El Greco, ο Έλληνας, είναι αναμενόμενο να είχε ενδιαφερθεί για τους αρχαίους εικαστικούς τύπους. H Έκθεση, με αναπαραγωγές ψηφιακού υλικού που ο Δήμος Ηρακλείου οργανώνει στη Βασιλική του Αγίου Μάρκου, από τις 9 Σεπτεμβρίου έως τις 6 Οκτωβρίου, στοχεύει να διερευνήσει αυτήν την πτυχή της δημιουργικής διαδικασίας του και να παρουσιάσει περιπτώσεις που αποκαλύπτουν ότι ο καλλιτέχνης ήταν εξοικειωμένος με τις αρχαίες επινοήσεις τις οποίες επεξεργαζόταν και επαναδιατύπωνε στα έργα του.

Τον 16ο αιώνα, άλλωστε, ουμανιστές, λόγιοι και καλλιτεχνικοί σύμβουλοι, ανά την Ευρώπη και ιδίως την Ιταλία, διακατέχονταν από κοινό πάθος για τη μελέτη και τη συλλογή αρχαίων κειμένων, αλλά και αρχαιοτήτων μικρής ή μεγάλης κλίμακας. Έτσι στη Βενετία και τη Ρώμη, τα δύο μεγάλα πολιτιστικά κέντρα στα οποία διέμεινε και εργάστηκε για μια δεκαετία, ο Θεοτοκόπουλος ήλθε σε επαφή με αρχαιογνωστικούς κύκλους, αλλά και με τα ίδια τα αρχαία μνημεία, γλυπτά, ανάγλυφα, νομίσματα, όπως και με απεικονίσεις τους σε έργα άλλων ζωγράφων. Στην Έκθεση στη Βασιλική του Αγίου Μάρκου λοιπόν παρουσιάζονται παράλληλα με τα έργα του Θεοτοκόπουλου απεικονίσεις αρχαίων γλυπτών, ανάγλυφων κλπ. που αποκαλύπτουν πόσο ευέλικτες και ανθεκτικές στο χρόνο είναι οι αρχαίες φόρμες.

Λαμβάνοντας, επίσης, κατά το δυνατόν, υπόψη τη σύγχρονη τάση οι εικαστικές εκθέσεις να είναι για τους επισκέπτες μια πολυαισθητηριακή εμπειρία, επιχειρείται σε συνεργασία με την Δρ. Κορίνα Βουγιούκα, διδάσκουσα στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο, και τον συνθέτη Τάσο Ρωσόπουλο, η δημιουργία «ηχοτοπίων» που συνοδεύουν αρμονικά κάποια από τα έργα του Θεοτοκόπουλου. Η επιλογή αυτή συνάδει με την στόχευση της Έκθεσης να είναι ανοιχτή στο μεγαλύτερο δυνατόν εύρος κοινού, συμπεριλαμβανομένων των ατόμων με ειδικές ανάγκες για την πρόσβαση και την ενημέρωση των οποίων έχει ληφθεί ιδιαίτερη μέριμνα. Έτσι, μεταξύ άλλων, έχει προβλεφθεί να κρατιέται σε λίγο χαμηλότερο επίπεδο ο άξονας του οπτικού πεδίου ώστε τα άτομα με κινητικά προβλήματα που βρίσκονται σε αναπηρικά αμαξίδια να έχουν καλύτερη πρόσληψη της εικόνας.

Η Έκθεση αυτή δεν θέλει εξάλλου να παραγνωρίσει τη μοναχική πορεία του Θεοτοκόπουλου που έζησε με αίσθηση προσωρινότητας και ως ξένος, σε περιβάλλοντα

που δεν ήταν πάντα φιλικά. Η παρουσίαση έργων του Θεοτοκόπουλου θα μπορούσε λοιπόν να αποτελέσει μια ακόμα αφορμή για την προαγωγή γόνιμου διαπολιτιστικού διαλόγου και επιθυμία των διοργανωτών είναι να ενθαρρυνθούν μέλη ξένων κοινοτήτων να επισκεφτούν τον εκθεσιακό χώρο.

Με αφορμή την Έκθεση κυκλοφορεί δίγλωσσος συλλογικός τόμος με άρθρα των διαπρεπών Καθηγητών, Fernando Marías, Αγγελικής Λυμπεροπούλου, José Riello, Jeongho Park, που έχουν ασχοληθεί ενδελεχώς με το έργο του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου. Την έκθεση και τον συλλογικό τόμο επιμελείται η Δρ. Ιάνθη Ασημακοπούλου.

Advertisements
%d bloggers like this: